Robbeneiland: het eiland waar Nelson Mandela geschiedenis schreef

Robbeneiland staat voornamelijk bekend als de plek waar tijdens de apartheid politieke gevangen werden opgesloten. De bekendste onder hen was Nelson Mandela. Er is veel geschreven over hoeveel ellende Nelson Mandela en andere politieke gevangenen op Robbeneiland hebben moeten doorstaan. Die beruchte geschiedenis vraagt om een bezoek aan dit eiland. In 2017 stapte ik daarom op de veerboot om meer te weten te komen over Robbeneiland. Benieuwd naar wat ik hier van vond en of het de moeite waard is? Je leest het in dit artikel.

Robbeneiland: een stukje geschiedenis

Robbeneiland is één van de meest beruchte eilanden ter wereld en kent een lange geschiedenis. Hoewel Robbeneiland tegenwoordig vooral bekend staat als het eiland waar Nelson Mandela gevangen zat, heeft het eiland meerdere ‘functies’ gekend. Zo was Robbeneiland ooit een strafkolonie van de VOC, heeft het eiland gediend als kolonie voor leprapatiënten, als legerkolonie tijdens de Tweede Wereldoorlog en van 1961 – 1991 als zwaarbeveiligde gevangenis van het Apartheidsregime.  In 1991 werd de laatste politieke gevangene vrijgelaten van Robbeneiland en in 1996 werd de gevangenis volledig gesloten. Drie jaar later werd Robbeneiland door UNESCO als cultuurerfgoed op de Werelderfgoedlijst geplaatst en sinds 1997 is het eiland open voor bezoekers.

Nelson Mandela
De eerste jaren van zijn veroordeling zat Nelson Mandela vast in Pretoria Local Prison. Pas op 13 juni 1964 werd hij overgebracht naar Robbeneiland, waar hij de volgende 18 jaar van zijn leven doorbracht. Hij werd opgesloten in een cel van amper 2 bij 2 meter en afgezonderd van niet-politieke gevangenen. Politieke gevangenen werden zowel mentaal als fysiek mishandeld en werden gedwongen om o.a. stenen te hakken in een kalksteengroeve. Deze groeve is tevens de plek waar Mandela’s gezichtsvermogen ernstig werd beschadigd als gevolg van het felle verblindende licht en het fijne stof in deze witte mijn.

“Education is the most powerful weapon which you can use to change the world – Nelson Mandela”

Om de omstandigheden in de gevangenis te verbeteren gingen de gevangenen regelmatig in honger- of  werkstaking. Samen met nog vier andere anti-Apartheidleiders vormde Mandela het ‘High Organ’. Dit was een vertegenwoordiging van alle politieke gevangenen op het eiland. Samen startten ze de ‘University of Robben Island’, zodat gevangenen middels lezingen, debatten en bijeenkomsten van elkaar konden leren.

Halve dagtour naar Robbeneiland

Is het de moeite waard of niet?

Robbeneiland tentoonstelling

Ons bezoekje aan Robbeneiland begint bij de Nelson Mandela Gateway, bij V&A Waterfront. Je vindt hier een tentoonstelling met allerlei informatie over Robbeneiland en je kunt hier verhalen lezen van politieke gevangenen. Persoonlijk vond ik dit zeer de moeite waard om hier wat tijd door te brengen. De verhalen die je hier kunt lezen zijn leerzaam maar vooral ook indrukwekkend en geven je een goede indruk over het beruchte Robbeneiland. Ik werd er in ieder geval een stuk wijzer van en sommige verhalen raakten me recht in mijn hart.

Met de ferry naar Robbeneiland

En dan is het zo ver.. de boot op naar Robbeneiland. De plek waar dit bezoek om draait. Voordat je aan boord mag worden alle tassen door een scanner gehaald, houdt er dan ook rekening mee dat grote rugzakken niet zijn toegestaan (kleine -hand- tassen mogen wel). Na deze veiligheidscontrole wordt je met je mooiste ‘cheeeeeese’ op de gevoelige plaat vastgelegd. Uiteraard kun je die foto achteraf kopen. Even was ik daarom bang dat het een wel erg toeristische excursie zou worden, maar dat viel gelukkig mee.

De tocht naar Robbeneiland duurt een half uurtje, maar kan (als je pech hebt) een behoorlijk hobbelige rit zijn. Zo ook voor ons. De boot klapte telkens hard op de golven, waardoor mijn maag al na vijf minuten begon te protesteren.

Tip: word je snel zeeziek? Neem dan voor de zekerheid een reistabletje in. Daarnaast kan het op het water behoorlijk fris zijn, zelfs als de zon schijnt. Neem daarom een dun jasje of vest mee.

Per bus en voet over Robbeneiland

Als we enigszins misselijk van de boot stappen, moeten we meteen de bus in. Tijd om even een frisse neus te halen of snel naar het toilet te gaan was er niet. Je kunt je voorstellen dat dit niet heel prettig is als je lichtelijk zeeziek voet aan land zet. Eenmaal in de bus zoeken we een plekje en niet veel later stapt ook de gids aan boord.

In zo’n 45 minuten rijdt de bus het eiland rond terwijl de gids vertelt over de geschiedenis van het eiland en de plekken die we bezoeken. We stoppen onder andere bij de steengroeve waar gevangenen hard moesten werken en waar Nelson Mandela zijn ogen beschadigd raakten, bij voormalige legerbunkers, de leprabegraafplaats en bij een kleine shop (met toilet, yes!) vanwaar je een prachtig uitzicht hebt over Kaapstad en de Tafelberg (als je gelukt hebt ;-)). Deze shop is trouwens de enige plek waar je uit de bus mag en dat vond ik persoonlijk toch best jammer. De bus rijdt de groep toeristen over het eiland en omdat je er nergens uit mag (behalve bij die shop dus), kun je niet alle plekken evengoed zien. Laat staan dat er tijd is om rond te kijken en de plek daadwerkelijk tot je door te laten dringen.

Goed, als de busrit is afgelopen worden we overgedragen aan een voormalig politiek gevangene van Robbeneiland. Dit maakt de ervaring al bijzonder op zich. In de drie kwartier die volgen neemt hij ons mee door verschillende gebouwen terwijl hij ons van persoonlijke anekdotes, verhalen en informatie voorziet. Ik hang aan zijn lippen, maar helaas is de groep zo groot dat het dringen is geblazen om alles mee te krijgen. Hoewel ik dit persoonlijk het meest interessante deel van de excursie vond, moet ik erbij zeggen dat ik me wel enigszins opgejaagd voelde. De groepen zijn groot en er was weinig tijd om de verschillende vertrekken goed te bekijken, de aanwezige borden met informatie door te lezen, vragen te stellen en de plek überhaupt goed tot ons door te laten dringen want dan stond de volgende groep alweer te dringen.

Is Robbeneiland een bezoek waard?

De hamvraag.. moet je Robbeneiland bezoeken? JA! Hoewel ik de ervaring van onze tour dus nogal gejaagd vond, raad ik je een bezoek aan Robbeneiland wel aan. Robbeneiland is zo belangrijk voor de geschiedenis van Zuid-Afrika, dat het eigenlijk niet op je must-see lijstje mag ontbreken. De gidsen delen veel informatie en verhalen en je kunt ze als je wilt ook vragen stellen (maar dan moet je dus wel braaf vooraan blijven meelopen! ;-). Ik had zelf graag wat meer tijd op het eiland gehad om de aanwezige informatie te lezen, maar in anderhalf uur krijg je een beperkt maar prima beeld van hoe het leven op Robbeneiland was. Als je het net als mij interessant vindt om meer te weten over dit beruchte eiland, dan raad ik je aan om van te voren een bezoek te brengen aan de tentoonstelling. Deze tentoonstelling zit bij je kaartje inbegrepen.

Praktische informatie voor je bezoek aan Robbeneiland

Tickets
Als je beperkt tijd hebt in Kaapstad, raad ik je aan om een ticket voor je bezoek aan Robbeneiland van te voren te kopen. Wij kochten het twee dagen van te voren, maar als je zeker wilt zijn van een plek op de boot dan kun je het best de website in de gaten houden. Wees je ervan bewust dat een bezoek aan Robbeneiland een van de populairste attracties is in Kaapstad en dat dat vaak enige planning vraagt. Een kaartje koop je eenvoudig online of bij de kassa in de terminal.

Kosten
De kosten voor een ticket naar Robbeneiland bedragen 360R voor volwassenen en 200R voor kinderen onder de 18 jaar.

Boottocht
De boot vaart 3 keer per dag: om 09.00 uur, om 11.00 uur en om 13.00 uur. In het hoogseizoen (vanaf september) vaart er een extra boot om 15.00 uur. Word je snel zeeziek? Neem dan voor de zekerheid een reistabletje in.

Wil je meer lezen over Zuid-Afrika? Dit vind je misschien ook leuk:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.