Hoogteziekte op reis: hoe zit dat eigenlijk?

Tijdens onze rondreis door Chili maken we een uitstapje naar buurland Bolivia. Als we dan toch ‘in de buurt’ zijn, kunnen we maar beter van de gelegenheid gebruik maken en Salar de Uyuni in ons reisschema opnemen. Zo gezegd, zo gedaan en dus boekten we een meerdaagse trip via Cruz Andina. Salar de Uyuni is met een oppervlakte van 10.582 vierkante kilometer de grootste zoutvlakte ter wereld en veruit een van de mooiste en meest bizarre dingen die ik in mijn leven heb gezien. Maar hoe zit dat dan met hoogteziekte? Goede vraag.. In dit artikel lees je alles wat je moet weten over hoogteziekte en deel ik mijn eigen ervaring met je.

In dit blog ga ik in op mijn ervaring met hoogteziekte tijdens een trip naar de Atacama Woestijn in Chili en een bezoek aan Salar de Uyuni in Bolivia. Uiteraard gelden de tips die ik in dit artikel deel ook voor andere hooggelegen gebieden zoals bijvoorbeeld de Machu Pichu in Peru, de Himalaya in Nepal en plekken dichterbij huis zoals de Zwitserse Alpen.

vogel op cactus in salar de uyuni

SALAR DE UYUNI

Een eindeloze hagelwitte vlakte zo ver als je kunt kijken. Zout. Dat is waar de Salar de Uyuni uit bestaat. Iets concreter gezegd: de Salar de Uyuni bestaat uit 10 miljard (!) ton zout. Say what? Verspreid over een oppervlakte van ruim 10.000 vierkante kilometer, komt dit neer op een zoutkorst van 6 tot wel 10 meter dik.

Voor het ontstaan van deze bizar grote zoutvlakte, reizen we 40.000 jaar terug in de tijd. Rond deze tijd begon het prehistorische Minchín meer namelijk te verdampen. Maar niet in zijn geheel. De delen die zijn opgedroogd kennen we tegenwoordig als Salar de Uyuni en Salar de Coipasa. De delen die niet zijn opgedroogd noemen we meer Uru Uru en meer Poopó.

Tot zover een korte geschiedenis les. Salar de Uyuni strekt zich uit over de Bolivaanse provincie Potosí en Oruru en ligt op een hoogte van 3700 meter. Op deze hoogte is de lucht droog, kan de temperatuur ’s nachts dalen tot wel min twintig en heb je overdag toch een zonnebril nodig omdat de felle zon weerkaatst op het eindeloze witte oppervlakte. Ook vanuit Chili is de Salar de Uyuni echter prima te bezoeken, de makkelijkste manier is om dit vanuit San Pedro de Atacama te doen.

Lees ook → Drie dagen Salar de Uyuni: het beste offroad avontuur ter wereld

uitzicht over salar de uyuni en cactussen

HOE HOOG LIGT SALAR DE UYUNI

Wanneer je vanuit zeeniveau direct doorreist naar een plek die op grote hoogte ligt, kun je last krijgen van hoogteziekte. Salar de Uyuni ligt, net als de gelijknamige stad Uyuni, op 3700 meter hoogte. Wanneer je vanuit Nederland naar Bolivia reist kun je dus beter een paar dagen de tijd nemen om te acclimatiseren. Santa Cruz ligt op zeeniveau en is dus een goed vertrekpunt. Sucre ligt op 2800 meter en is daarmee een goede plek om je lichaam te laten wennen aan de hoogte. Vanuit Sucre kun je vervolgens doorreizen naar Uyuni (3700 meter). Blijf hier ook even om te acclimatiseren, zo minimaliseer je de kans op hoogteziekte. Andere steden in Bolivia op grote hoogte: Potosi (4000 meter) en La Paz (3600 meter).

Reis je vanuit Chili naar Salar de Uyuni? Het dorpje San Pedro de Atacama ligt op 2500 meter hoogte en is daarmee een prima plek om een aantal dagen te acclimatiseren voordat je de Bolivaanse zoutvlakte bezoekt. Vanuit San Pedro de Atacama kun je een toffe roadtrip maken en bezienswaardigheden zoals El Tatio Geisers, Salar de Talar en Laguna Miscanati liggen tussen de 3500 en 4200 meter hoogte.

rood meer laguna colorada in boliviawarmwaterbron in bolivia

HOOGTEZIEKTE

Vanaf 2000 – 2500 meter hoogte bevat de lucht minder zuurstof en hierdoor kun je last krijgen van hoogteziekte. Kort gezegd komt hoogteziekte erop neer dat je lichaam een tekort aan zuurstof binnenkrijgt. Ons lichaam is echter slim en weet doorgaans goed met dit zuurstoftekort om te gaan door zich hieraan aan te passen. Maar dan moet je je lichaam natuurlijk wel de tijd gunnen om te acclimatiseren.

STIJG NIET TE SNEL

Om je lichaam de kans te geven om zich aan te passen, doe je er goed aan om de snelheid van stijgen te beperken. Verblijf bij voorkeur daarom een paar dagen op bijvoorbeeld 2500 – 3000 meter hoogte om je lichaam de kans te geven om te wennen. Zelf verbleef ik dus eerst een aantal dagen in San Pedro de Atacama (2500 meter) om mijn lichaam de tijd te geven om zich aan te passen, voordat ik verder steeg naar 4000+ meter. Als vuistregel kun je aanhouden dat bij een stijging van minder dan 300 meter per dag, de kans op hoogteziekte een stuk kleiner is.

PAS DE HOOGTE WAAR OP JE SLAAPT AAN

Een andere factor waar je rekening mee kunt houden is de hoogte waarop je slaapt. Zeker wanneer je op een dag flink stijgt (bijvoorbeeld 1000+ meter), dan is het verstandig om weer een stuk af te dalen en daar te slapen. Zo geef je je lichaam de tijd om zich aan te passen.

DRINK VEEL WATER

Het is belangrijk om goed te blijven drinken, vooral water. Drink zo weinig – of nog beter: geen – alcohol en blijf je lichaam hydrateren met water. Houdt daarnaast in de gaten of je genoeg blijft plassen en of de kleur van je plas er nog goed uit ziet. Wordt je urine te donker? Dan weet je dat je meer moet drinken.

LUISTER NAAR JE LICHAAM QUA INSPANNING

Tot slot is het belangrijk om je inspanningsniveau aan te passen. Ik merkte bijvoorbeeld op 2500 meter al dat zelfs bij een standaard wandelingetje mijn ademhaling al omhoog ging. Dit is helemaal normaal hoor, maar ga in zo’n geval geen intensieve work-out volgen maar luister naar je lichaam.

SYMPTOMEN HOOGTEZIEKTE

Er zijn diverse stadia van hoogteziekte te onderscheiden, de meest voorkomende vorm is acute hoogteziekte. Deze vorm kenmerkt zich door de volgende symptomen:

– Hoofdpijn (die nog reageert op paracetamol)
– Slapeloosheid
– Duizelig
– Misselijk
– Gebrek aan eetlust
– Vermoeidheid
– Minder plassen
– Braken
– Trager reageren en bewegen

Deze vorm van hoogteziekte is doorgaans niet gevaarlijk, veel mensen krijgen hier in bepaalde mate last van. Vaak volstaat het om rustig aan te doen en indien mogelijk een dag niet te stijgen. Heb je extreme hoofdpijn die ook niet meer reageert op pijnstilling? Ben je verward? Duizelig? Of geef je bloed op? Dan is het van belang dat je extra zuurstof krijgt en dat je gaat afdalen tot het niveau waar je nog geen klachten had. In ernstige gevallen van hoogteziekte kun je long- of hersenoedeem krijgen, dan heb je hoe dan ook medische hulp nodig. Gelukkig komt deze vorm van hoogteziekte tijdens een tour over Salar de Uyuni niet zo vaak voor. Kies daarom altijd voor een betrouwbare organisatie met ervaren gidsen met bij voorkeur auto’s uitgerust met extra zuurstoftank. Better safe than sorry.. Toch?

auto's salar de uyuni bolivialama's in bolivia

EIGEN ERVARING HOOGTEZIEKTE

Voordat wij aan ons Salar de Uyuni avontuur begonnen, hebben wij drie dagen doorgebracht in en rondom San Pedro de Atacama. Ook hier bereikten we tijdens onze roadtrip soms hoogtes van boven de 4000 meter, maar slapen deden we gewoon op 2500 meter hoogte in San Pedro de Atacama. Ik merkte vooral dat ik sneller buiten adem was en dat mijn hart bij geringe inspanning al sneller ging kloppen.

Tijdens onze trip naar Bolivia had ik het zwaarder, vooral op de hoogte van 5000 meter. De korte wandeling die ik hier maakte was ontzettend vermoeiend en het leek serieus alsof mijn hart door mijn keel naar buiten zou vliegen. Alsof ik een flinke marathon aan het lopen was. Verder had ik regelmatig last van hoofdpijn en was ik af en toe wat duizelig, maar met behulp van wat paracetamol en coca bladeren was dat prima vol te houden. Slechts één keer, na mijn wandeling op 5000 meter hoogte, voelde ik me echt ellendig. Toen was ik misselijk, had ik het gevoel alsof ik moest braken en voelde ik me gewoon hondsberoerd. Gelukkig daalden we vervolgens af en met de tabletten die ik van de GGD had gekregen ging het daarna al snel weer beter.

Mijn vriend leek in eerste instantie minder last te hebben van hoogteziekte. Geen idee of zijn fanatieke manier van sporten hier iets mee te maken had, maar op de tweede avond was het ook bij hem raak. Hij reageerde vooral heel erg traag en enigszins verward en had een wat ‘lege blik’ in zijn ogen. Ik vond dat eigenlijk ‘enger’ dan de klachten die ikzelf tot dat moment had gehad. Gelukkig zat er een dokter in ons reisgezelschap en knapte mijn vriend na de nodige medicijnen snel weer op. Sterker nog, de volgende morgen maakte hij gewoon weer een ochtendwandeling.

Wat ik je vooral wil meegeven is dat je hoogteziekte niet moet onderschatten. Je hoeft je ook echt niet gek te laten maken of bang te worden door dit artikel, maar je moet de mogelijke risico’s wel goed inschatten en vooral goed voorbereid op pad gaat. Hoogteziekte kan namelijk heel gevaarlijk en in sommige gevallen zelfs dodelijk zijn. Luister daarom goed naar je lichaam en als iets niet goed voelt, geef dat dan altijd aan bij je gids en groepsgenoten. Met andere woorden: let een beetje op elkaar. Wij gingen op pad met de Cruz Andina en onze gids had een extra zuurstoftank en een grote berg coca bladeren in de auto en dat vond ik persoonlijk wel een geruststelling. Daarnaast checkte hij regelmatig of iedereen zich nog goed voelde. Persoonlijk kon ik dit heel erg waarderen. Je kunt uiteraard altijd bij een touroperator navragen of zij extra zuurstof aan boord hebben.

vliegende flamingo in bolivia

GOED VOORBEREID OP REIS

Ga je een reis maken naar grote hoogte? Raadpleeg van te voren dan altijd een arts. Zelf heb ik voor mijn reis naar Salar de Uyuni een afspraak gemaakt bij de GGD. Samen met de reisadviseur neem je je reisschema door, je krijgt advies en tips en indien nodig wordt er een recept voorgeschreven met medicijnen tegen hoogteziekte.

Meer lezen over Salar de Uyuni in Bolivia? Dit vind je misschien ook leuk:

ONTDEK ALLE BLOGS OVER BOLIVIA

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.