Reizen met hersenletsel: deze lessen heb ik geleerd

wandelen in Jordanië

Vandaag een heel persoonlijk artikel. En dat vind ik een beetje eng wel. Spannend ook. Want de afgelopen jaren heb ik hier online maar weinig tot niets over gedeeld. Maar wat als je leven door één gebeurtenis op z’n kop staat en nooit meer hetzelfde wordt? Een gebeurtenis die ervoor zorgt dat niets meer is zoals het was en dat invloed heeft op werkelijk alle aspecten van je leven. Op je werk, op je sociale leven en je relaties, op je dagelijkse leven, je reizen, je hobby’s en sporten… Op alles.

Dat klinkt heel heftig, maar feit is dat ik in 2018 bij een ongeluk betrokken raakte en sindsdien is mijn leven niet meer geworden zoals het was. De eerste tijd was ik trouwens ook helemaal niet bezig met reizen of schrijven. Ik had letterlijk wel andere dingen aan mijn hoofd. Maar langzaam maar zeker begon het toch weer te kriebelen. Gelukkig maar, want ik had twee hele mooie reizen in het verschiet. Maar hoe doe je dat, reizen met hersenletsel? Hoe zorg je ervoor dat je volop kunt genieten? Dat je zo goed mogelijk functioneert en ook blijft functioneren? Dat je daadwerkelijk je batterij kunt opladen en ‘m niet nog verder leeg trekt? Allemaal vragen die me stiekem best onzeker maakten. Inmiddels heb ik echter weer behoorlijk wat plekken van de wereld mogen zien en heb ik een manier van reizen gevonden die voor mij werkt. Sterker nog… op reis ervaar ik minder klachten dan in mijn dagelijkse leven thuis.

Speciaal voor iedereen die op welke manier dan ook te maken krijgt met hersenletsel: dit is mijn persoonlijk verhaal.

Wadi Rum Jordanië

REIZEN MET HERSENLETSEL

DEZE LESSEN HEB IK GELEERD

1. EEN NOICE-CANCELLING HEADPHONE IS HEILIG

De beste tip die ik je kan geven: investeer in een goede noice-cancelling hoofdtelefoon. Vliegen en reizen in het algemeen is super intensief, maar wanneer je hersenletsel hebt is dat waarschijnlijk nog vele malen intensiever. De eerste keer dat ik weer op een vliegveld was na mijn ongeluk kan ik me dan ook nog goed herinneren. Ik werd he-le-maal gek van alles wat er om me heen gebeurde. Op dat moment had ik nog geen hoofdtelefoon met noice-cancelling. Wist ik veel.

Inmiddels weet ik gelukkig beter en dus ga ik tegenwoordig bijna nooit meer op reis zonder mijn hoofdtelefoon. En serieus, dat geeft me zoveel rust. Het filtert niet al het geluid weg, maar voor mij in ieder geval voldoende om niet na 5 minuten al gillend gek te worden.

Daarnaast heb ik altijd (aangepaste) oordopjes mee. Die zitten eigenlijk standaard in mijn tas en doe ik in zodra ik in een drukke omgeving ben. Op het vliegveld, tijdens een stedentrip, in een restaurant, tijdens een groepsexcursie: deze oordopjes zijn mijn beste vriend. Mocht je echt teveel last hebben van het geluid, gebruik dan gewoon de oordopjes én de noice cancelling headphone.

2. LANG LEVE DE VOORBEREIDING

Hoe heerlijk ik het altijd ook vond om op de bonnefooi te reizen, tegenwoordig proberen we onze reizen toch iets meer te plannen. Dat begint al bij het maken van een bewuste keuze qua bestemming. Ik voel me op mijn best in de natuur, dus als het even kan zoeken we een bestemming waarin natuur centraal staat en waar we niet teveel tijd hoeven door te brengen in drukke steden. En wanneer we tijdens een rondreis dan wel in een stad zijn, dan proberen we regelmatig een rustig plekje op te zoeken. Dus even relaxen in een park, het straatbeeld observeren vanaf een bankje of tussendoor gewoon even terug naar onze slaapplek.

Maar hoe zit dat dan met stedentrips? Tja. Na een stedentrip ben ik vol-le-dig gesloopt en daar heb ik dan ook een aantal dagen last van. Je kunt je voorstellen dat als ik dan tóch op stedentrip ga, dat dit ook een bestemming moet zijn die ik echt heeeeel graag wil zien. In zo’n geval verblijf ik het liefst in een comfortabel en rustig hotel, zodat ik daar in ieder geval zo goed mogelijk kan uitrusten.

Ook het inpakken vergt tegenwoordig een iets anders aanpak. Kon ik voorheen nog een dag of zelfs een paar uur voor vertrek op mijn gemak m’n koffer volgooien, begin ik hier tegenwoordig al een week of 4-5 van te voren mee. Simpelweg omdat het anders teveel stress en dus hoofdpijn en vermoeidheid oplevert. Ik heb daarom een standaard uitgebreide paklijst op mijn laptop staan, welke ruim voor vertrek wordt uitgeprint. Zo kan ik op mijn gemak inventariseren welke spullen eventueel nog aangeschaft moeten worden en wat nog in de was moet. Zo werk ik rustig en met zo min mogelijk stress naar een reis toe.

3. DE CONTROLE UIT HANDEN GEVEN IS HELEMAAL PRIMA

Heel lastig wanneer je graag zelf de touwtjes in handen hebt, maar geloof me… je reispartner heeft er ook baad bij als jij geen hele week nodig hebt om te herstellen van alleen al de heenreis. Reis je met iemand samen: laat hem of haar dan het (meeste) werk doen. Ga niet zelf op de bordjes letten, maar vertrouw dit toe aan je reispartner. Ik vond het eerst best lastig om me hier niet mee bezig te houden, het was voor mij tenslotte ook altijd een deel van de reispret. Maar al doende leert men en tegenwoordig vind ik het heerlijk dat ik me niet meer druk hoef te maken over boardingstijden en eventuele gate changes. Mijn vriend houdt dat allemaal fijn voor ons in de gaten. En zo doen we dat ook met openbaar vervoer, taxi’s of wat dan ook. Werkt perfect!

Maar wat als je dan alleen reist? Afgelopen jaar vloog ik voor de allereerste keer alleen en dat vond ik toch best wel pittig. Ineens was ik weer helemaal op mezelf aangewezen. Nu had ik de mazzel dat mijn vriendin uit London al voor me had uitgezocht hoe ik vanuit het vliegveld naar haar huis kon reizen en welke ov-kaart ik dan moest kopen. Dat scheelde natuurlijk al een heleboel. Ik kan me dan ook voorstellen dat wanneer je écht helemaal alleen reist, dat dit nog een stuk lastiger en vermoeiender is. Zoek van te voren daarom uit hoe het vervoer ter plekke is geregeld, welke app(s) je kunnen helpen bij het navigeren door een stad, wat je graag wilt zien, hoe je daar komt en zoek vooral een accommodatie uit waar je na een dag vol indrukken ook lekker tot rust kunt komen.

4. EEN AANGEPAST REISTEMPO IS HET HALVE WERK

Onze reis naar Chili was geweldig. Want echt: zelden heb ik zo´n spectaculaire natuur gezien als in Patagonië en de Atacama Woestijn. Maar hoewel ik in de natuur doorgaans het beste functioneer, was deze reis een ware aanslag op mijn lichaam. Na thuiskomst duurde het weken voordat ik me weer enigszins ok voelde. Ik had snel en veel hoofdpijn, was weer vaak emotioneel en over het algemeen niet bepaald het zonnetje in huis. Dat kon niet de bedoeling zijn van zo’n mooie reis, toch? Ik realiseerde me echter dat ons reisschema nog gebaseerd was op ons reistempo van vóór het ongeval. Op een tijd waarin ik energie voor tien had, op een tijd waarin ik me prima in drukke omgevingen kon begeven en op een tijd waarin alles nog ‘gewoon’ kon.

Maar al doende leert men en tegenwoordig zijn onze reizen daarom een stuk rustiger qua tempo én vermijden we als het even kan drukke steden. Die zijn sowieso een ware energievreter. Daarnaast calculeren we na de vliegreis een aantal rustdagen in zodat ik kan bijtanken en ook de reis zelf gaat op een veel rustiger tempo. We blijven langer hangen op een plek, maken bewuste keuzes in wat we heel graag willen zien, vinden het niet meer erg om bezienswaardigheden te skippen en plannen tussendoor wat extra rustdagen in. Jordanië was hier een perfect voorbeeld van. In 13 dagen tijd reden we op ons gemak door Jordanië met lekker veel stops onderweg. We namen twee dagen de tijd om Petra te ontdekken en deden dat op ons gemak. We namen ruim de tijd om te genieten van het natuurschoon in Dana. En zaten vooral heel regelmatig te relaxen in het zonnetje. Kortom: pauzes, pauzes, pauzes en doseren, doseren, doseren. Voor mij werkt het goed om op zo’n rustig en relaxt tempo te reizen. Dat wil niet zeggen dat ik op reis geen klachten heb, maar omdat ik naar eigen inzicht kan doseren voel ik me op reis altijd een stuk meer mezelf. En heel belangrijk: ik ben thuis geen weken meer van slag omdat ik al mijn grenzen genegeerd heb.

5. GENIET VAN HET MOMENT

Een inkoppertje, maar probeer op reis te genieten van alles wat je wél kan. Van het feit dat je op dat specifieke moment op die ene mooie plek bent. Van die mooie zonsondergang die je mee kunt pakken. Van die bijzondere ontmoeting met die lokale marktman. Van die mooie wandeling die je aan het maken bent. We zijn allemaal zo gewend om te focussen op wat we niet hebben. Maar als ik iets heb geleerd de afgelopen 2 jaar, dan is het dat het zooooveel meer brengt door in het NU te leven. Door te genieten van wat je NU doet, ziet, voelt en ervaart. Zeker wanneer je, op wat voor manier dan ook, te maken krijgt met een beperking dan is het verleidelijk (en veel makkelijker) om terug te kijken naar hoe je leven was. Maar, verrassing… de geschiedenis kun je niet veranderen. Je huidige gevoel van geluk wel. Wees je daarom bewust van alles wat je wel (weer) kunt en geniet daar met volle teugen van. Het zal je goed doen… echt.

Tuurlijk vind ik dat soms ook lastig. En van die schitterende plaatjes op Instagram helpen dan ook niet echt mee. Want zij hadden wél de puf en energie om vroeg op te staan. Om die zonsopkomst te bekijken. Om toch die extra wandeling te maken. Of die ene toffe lunchroom te bezoeken. I know. Soms is dat gewoon heel erg balen. Maar geef je in zo’n geval dus lekker een trap onder je eigen reet en geniet intens van alles wat je wel lukt. Negatieve energie is verloren energie.

6. LUISTER NAAR JE LICHAAM

Luister naar je lichaam. Klinkt simpel, hè? Maar in de praktijk vond ik dat toch verrekte moeilijk. Ik weet als geen ander hoe het is om vooral heel veel te willen, maar dat dan niet te kunnen. Boos werd ik er van. Maar die boosheid en frustratie is dus eigenlijk allemaal verspilde energie. Energie die je, waarschijnlijk, liever besteed aan dingen waar je wel blij en gelukkig van wordt. Luister daarom naar je lichaam. Voelt het niet goed om met een excursie mee te gaan omdat je moe bent of hoofdpijn hebt? Skip ‘m dan. Heb je de puf niet om op het onchristelijke tijdstip van 05.00 uur naast je nest te staan om die zonsopkomst te bekijken? So what, morgen weer een dag. Heb je behoefte aan een powernap? Kruip je bed in! Ik vond dit in het begin heel erg lastig. Ik wilde mijn vriend namelijk niet ook nog eens beperken en misschien had ik ook wel last van een typisch gevalletje FOMO.

Allemaal heel begrijpelijk natuurlijk, maar toch kun je maar beter naar je lichaam luisteren. Het heeft echt geen zin om alles wat je hebt te geven in de eerste 2 dagen van je reis om vervolgens zo moe te zijn dat je de rest van je reis niets meer kunt en alleen maar in bed wilt liggen. Luister dus naar je lichaam. Wees lief voor jezelf. En geniet vooral van alles wat wél kan. En dan zul je zien en merken, dat dat nog best een heleboel is.

7. MAAK JE WORSTELING BESPREEKBAAR

Gedeelde smart is halve smart. Dat weten we allemaal. En toch was ik weer eens heerlijk eigenwijs en hield ik alles wat er in mijn hoofd omging voor mezelf. Want dat ikzelf niet meer alles kan, dat is tot daaraantoe. Maar dat ik mijn vriend – of welk ander reisgezelschap dan ook – moest belasten met mijn ‘beperkingen’… Tja, dat vond ik toch een stuk lastiger. Maar zoals de afgelopen twee jaar wel vaker het geval was, zaten deze hersenspinsels vooral in mijn eigen hoofd. Niet in dat van mijn vriend. Of dat van mijn zusje. Dat van mijn moeder. Of van mijn vriendinnen. Door eerlijk en open te praten over wat mij bezig hield, kwam ik er juist achter dat al deze mensen het juist superfijn vonden dát we nog samen op reis konden. Dat we dan iets minder zagen, iets vaker een middagdutje inplanden of een dagje langer op een bepaalde plek bleven… dat vonden ze helemaal niet erg! Nog steeds heb ik af en toe de neiging om me te verontschuldigen als ik ergens nee tegen zeg. Maar nee is ook een antwoord. En raad eens, dat antwoord is helemaal prima.

DISCLAIMER

Hersenletsel komt in vele soorten en maten en ik realiseer me dat het al dan niet zelfstandig kunnen reizen afhankelijk is van je beperkingen. Ik kan dan ook alleen schrijven over mijn persoonlijke ervaring. Toch hoop ik dat ook als jouw situatie anders is, je toch tips of inspiratie uit dit artikel kunt halen. Indien je naar aanleiding van dit artikel met vragen zit, of gewoon even wilt praten over reizen met hersenletsel, stuur me dan gerust een berichtje. Je bent niet alleen.

18 Comments

  • Margo schreef:

    Heel mooi geschreven Lon! Wat een positieve instelling.. Knap hoe je je draai weer hebt gevonden in het reizen en andere leuke dingen doen!

  • Svenja schreef:

    Wat een mooi verhaal Lon! Knap verwoord en mooi om te mogen lezen.

  • Marloes schreef:

    Tjemig Lon, ik weet nog dat je dat ongeluk hebt gehad, maar wist dus niet dat jij dit hieraan hebt overgehouden😞Wel super goed verwoord van je en hoop dat het een boodschap kan zijn voor anderen👍Ontzettend veel respect hoe jij hier doorheen vecht👊🏻

    • Ontdek de wereld mee schreef:

      Ha Marloes! Ik heb hier inderdaad weinig, of eerder niets, over gedeeld. Maar is toch een verhaal waar veel mensen zich in herkennen en wat gedeeld mag worden. Dankjewel voor je lieve woorden, fijn!

  • Els schreef:

    Knap hoe je dit hebt verwoord.👍
    Blijf luisteren naar jezelf en blijf schrijven over je/jullie reizen. Je blogs lezen als een trein. 😄😘

  • Gertie Jeuken schreef:

    Mooi beschreven Lon, hoorde van mijn broer en later ook van je moeder dat je een ernstig auto ongeval hebt gehad, en kan mij na zelf drie operaties in mijn hoofd te hebben doorgemaakt jou heel goed begrijpen. Jammer dat de buitenwereld er soms weinig begrip voor heeft als er aan de “buitenkant” van iemand niets te zien is. Wens jou heel veel sterkte,

    • Ontdek de wereld mee schreef:

      Dankjewel Gertie! Dat maakt het af en toe inderdaad lastig. Verwachtingen zijn vaak hoog want ze zien een jonge, gezonde meid. Maar niet wat er in dat hoofd allemaal gebeurt. Hopelijk vind jij ook een weg om hiermee om te gaan!

  • Joyce schreef:

    Trots op jou!!

  • Corine schreef:

    Mooi geschreven en beschreven wat je is overkomen. Let op jezelf en blijf lekker reizen en schrijven !

    • Jeanine schreef:

      Wauw, wat heftig! Ik had geen idee. Hoewel het bij jou een heel andere rede heeft, heb ik zeker wel wat aan deze tips vanwege mentale klachten. Ik kan ook slecht prikkels verdragen en voor mij is een koptelefoon echt een uitkomst. Top geschreven.

      • Ontdek de wereld mee schreef:

        Ha Jeanine! Dankjewel! Heb hier inderdaad nog nooit iets over gedeeld, voelt toch eng ofzo. Ik denk dat dit stuk voor veel mensen heel herkenbaar is, zeker wanneer je prikkels niet zo goed (meer) kunt verwerken. Binnenkort rondje Maas wandelen? Liefs x

    • Ontdek de wereld mee schreef:

      Dankjewel Corine! En dat ga ik zeker blijven doen! 🙂

  • Momo schreef:

    Wauw Lon,
    Top desse dit deils,
    Erg good verwoord. Blief dit daon….en hald dich🍀

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.